Czy do świadczenia dla samotnej matki trzeba posiadać tłumaczenie aktu sądowego z j. ukraińskiego na j. polski?

Jeśli orzeczenia sądowe wymagane w postępowaniu o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych zostały wydane w języku ukraińskim, powinny być one przetłumaczone przez tłumacza przysięgłego na język polski. Obywatele Ukrainy nie zostali zwolnieni z tego obowiązku na mocy „specustawy”. 

Świadczenia rodzinne mogą przysługiwać rodzicom, którzy samotnie wychowują dzieci. Samotnie wychowującym rodzicem jest m.in. osoba pozostająca w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu albo osoba rozwiedziona. Taki rodzic musi do wniosku o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych dołączyć prawomocne orzeczenie sądu orzekające rozwód lub separację.  

Ponadto, aby otrzymać zasiłek rodzinny, osoba samotnie wychowująca dziecko musi przedstawić tytuł wykonawczy pochodzący lub zatwierdzony przez sąd, na mocy którego zostało ustalone na rzecz dziecka od jego rodzica świadczenie alimentacyjne. Przedstawienie takiego tytułu nie jest wymagane, jeśli: 

a) rodzice lub jedno z rodziców dziecka nie żyje, 

b) ojciec dziecka jest nieznany, 

c) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone, 

d) sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka, 

e) dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach.

Tymczasem dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka jest udzielany, jeśli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, ponieważ: 

1) drugi z rodziców dziecka nie żyje; 

2) ojciec dziecka jest nieznany;

3) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone.

Tym samym w postępowaniu o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych może być wymagane przedstawienie orzeczenia sądu: oddalającego powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego, zobowiązującego tylko jednego rodzica do utrzymania dziecka lub ustalającego opiekę naprzemienną. 

Warto jednak pamiętać, że osoba samotnie wychowująca dziecko może złożyć wniosek o świadczenia rodzinne bez sądowego tytułu wykonawczego ustalającego świadczenie alimentacyjne – nawet jeśli jest on wymagany do uzyskania świadczenia rodzinnego. W takiej sytuacji zostanie wyznaczony dodatkowy termin 3 miesięcy na dostarczenie tytułu wykonawczego. Jeśli wymagane dokumenty zostaną dostarczone w terminie, świadczenia rodzinne będą przysługiwać od miesiąca złożenia wniosku.

Uwaga! Ministerstwo Sprawiedliwości RP wskazuje, iż orzeczenia sądów ukraińskich dotyczące alimentów, które są wymagane w postępowaniu o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych, muszą być najpierw uznane przez polski sąd. Uznanie orzeczenia zagranicznego ma na celu rozciągnięcie jego skutków prawnych na terytorium Polski. Dopiero po zakończeniu tej procedury sądowej, wyrok ukraińskiego sądu dotyczący alimentów jest uznawany za tytuł wykonawczy wymagany w postępowaniu o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych. Wniosek o uznanie orzeczenia sądu ukraińskiego należy złożyć do sądu okręgowego w Polsce. 

Stanowisko Ministra Sprawiedliwości można znaleźć tu (PL): https://www.gov.pl/attachment/9399b7ba-0d04-4605-886e-d306442e1198.

Podstawa prawna (21.04.2022):

  1. „Specustawa” czyli ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, art. 26.
  2. Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, art. 2 pkt 1, art. 3 pkt 17a, art. 7 pkt 5, art. 8 pkt 3a, art. 11a, art. 23 ust. 4, art. 24a ust. 4.
  3. Konsytucja Rzeczpospolitej Polskiej, art. 27