Jakie są zasady legalizacji pobytu obywateli Ukrainy, którzy nie mają ważnych dokumentów, a są w Polsce od jakiegoś czasu (sprzed wojny).

W przypadku ujawnienia nielegalnego pobytu cudzoziemca na terytorium RP rozpoczętego jeszcze przed wybuchem wojny w Ukrainie wobec cudzoziemca mogą zostać wyciągnięte konsekwencje, polegające najczęściej na zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i zakreśleniu cudzoziemcowi terminu od 15 do 30 dni na dobrowolny powrót oraz na orzeczeniu wobec cudzoziemca zakazu ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen na okres od 6 miesięcy do 3 lat (w skrajnych przypadkach do 5 lat).


Jednakże aktualnie na mocy Ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, jeżeli ostatni dzień terminu dobrowolnego powrotu wypada w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonych w związku z COVID-19, termin ten ulega przedłużeniu do upływu 30. dnia następującego po dniu odwołania tego ze stanów, który obowiązywał jako ostatni.


Niezależnie od ustawy „covidowej” także Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Specustawa) przewiduje, że jeżeli termin dobrowolnego powrotu określony w decyzji wydanej wobec obywatela Ukrainy, przypada w okresie od dnia 24 lutego 2022 r., ulega on przedłużeniu z mocy prawa o okres 18 miesięcy.
Te szczególne rozwiązania prawne pozwalają cudzoziemcy (w przypadku ustawy covidowej – każdemu, a w przypadku Specustawy – obywatelowi Ukrainy) pozostać na terytorium RP na określony czas pomimo zobowiązania cudzoziemca do powrotu i zakreślenia mu terminu na dobrowolne opuszczenie terytorium RP.


Sytuacje związane z brakiem ważnych dokumentów pozwalających na legalny pobyt na terytorium RP są zagadnieniami na tyle złożonymi, że wymagają indywidualnej konsultacji prawnej. Po szczegółowym zbadaniu konkretnego przypadku może się nawet okazać, że istnieje możliwość zalegalizowania nielegalnego pobytu cudzoziemca bez konieczności opuszczania terytorium RP.