Prezydent podpisał nowelizację ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy

W dniu 13 stycznia 2023 r. Sejm uchwalił ostateczny tekst ustawy o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (dalej: specustawa). Ustawa zmieniająca specustawę (dalej: nowelizacja) została podpisana przez Prezydenta 25 stycznia 2023 r.

Przedstawiamy najważniejsze zmiany, które zostały wprowadzone do specustawy.

Termin 30 dni na złożenie wniosku o nr PESEL
Na złożenie wniosku o nadanie nr PESEL obywatel Ukrainy będzie miał 30 dni od dnia jego przybycia do Polski (zgodnie ze zmianą art. 4 ust. 2 specustawy). Nie będzie już 90-dniowego terminu na zarejestrowanie pobytu obywatela Ukrainy w sytuacji, gdy wjazdu nie zarejestrowano przy przekraczaniu granicy (art. 3 ust. 2 specustawy). Jednocześnie osoby, które przekroczyły granicę Polski przed dniem
wejścia w życie nowelizacji, będą miały obowiązek złożenia wniosku o nadanie nr PESEL w terminie 30 dni od dnia jej wejścia w życie. [Art. 1 pkt 3 lit. a oraz art. 22 nowelizacji]

Zmiany w finansowaniu pomocy socjalnej
Według nowelizacji pomoc socjalna obejmująca zakwaterowanie i całodzienne wyżywienie, przysługująca obywatelom Ukrainy objętym zakresem specustawy, udzielana jest nie dłużej niż przez 120 dni od dnia wjazdu do Polski. Po upływie 120 dni, pomoc może być zapewniona w przypadku pokrycia z góry przez obywatela Ukrainy (posiadającego nr PESEL) 50 % kosztów tej pomocy, nie więcej niż 40 zł za osobę dziennie. Po upływie 180 dni od dnia pierwszego wjazdu obywatela Ukrainy, pomoc może być zapewniona w przypadku pokrycia 75% kosztów tej pomocy, nie więcej niż 60 zł za osobę dziennie. Obowiązek poniesienia kosztów nie będzie dotyczyć:
– osób niepełnosprawnych oraz osób sprawujących nad nimi opiekę,
– osób, które ukończyły 60 (kobiety) lub 65 (mężczyźni) lat,
– kobiet w ciąży,
– osób wychowujących dziecko do 12 miesiąca życia,
– osób samotnie sprawujących opiekę nad więcej niż dwojgiem dzieci,
– małoletnich oraz opiekunów tymczasowych małoletnich, którzy przybyli do Polski bez opiekuna faktycznego lub którzy byli umieszczeni w ukraińskiej pieczy zastępczej,
– innych, znajdujących się w trudnej sytuacji, uniemożliwiającej ich udział w kosztach pomocy.
UWAGA! Obowiązek poniesienia 50% kosztów pomocy wejdzie w życie z dniem 1 marca 2023 r., a obowiązek poniesienia 75% kosztów pomocy wejdzie w życie z dniem 1 maja 2023 r. [Art. 1 pkt 8 lit. a i b oraz art. 36 pkt 1 lit. c nowelizacji].

14 dni na powiadomienie urzędu pracy przez pracodawcę o zatrudnianiu cudzoziemca
Projekt doprecyzowuje, że w sytuacji udzielenia obywatelowi Ukrainy zezwolenia na pobyt czasowy i pracę (na podstawie art. 114 ustawy o cudzoziemcach) pod warunkiem dokonania powiadomienia o którym mowa w art. 22 ust. 1 specustawy, pracodawca będzie musiał powiadomić urząd pracy o zatrudnianiu cudzoziemca w terminie 14 dni do dnia podjęcia pracy przez obywatela Ukrainy lub daty doręczenia
decyzji o udzieleniu tego zezwolenia.  Będzie to dotyczyć także sytuacji, gdy pracodawca zechce zatrudnić osobę zwolnioną z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę (np. absolwenta polskich studiów stacjonarnych). [Art. 1 pkt 11 nowelizacji] Dzieci w pieczy zastępczej Zgodnie z nowelizacją, poza sytuacjami w których zagrożone będzie dobro dziecka, nie będzie się umieszczać w pieczy zastępczej (o której mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej) dzieci, które były w pieczy zastępczej w Ukrainie, a następnie przybyły do Polski z osobą sprawującą nad nimi tę pieczę. [Art. 1 pkt 17 lit. b nowelizacji].


Zmiany dotyczące zezwoleń na pobyt czasowy
Nowelizacja uchyliła art. 38 specustawy, który umożliwiał ubieganie się o zezwolenie na pobyt czasowy w Polsce z pominięciem wymogów przewidzianych przepisami ustawy o cudzoziemcach. [Art. 1 pkt 18 nowelizacji].
UWAGA! Dla obywateli Ukrainy objętych zakresem specustawy wprowadzono możliwość ubiegania się o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę, pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej, pobyt czasowy w celu w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji. Nie jest jednak możliwe ubieganie się o zezwolenie na pobyt czasowy w innych przypadkach. Składanie tych wniosków będzie możliwe od dnia 1 kwietnia 2023 r. [Art. 1 pkt 21 lit. g oraz art. 36 pkt 1 lit. f nowelizacji].
Dodatkowo, jeśli rozpatrywane będą wnioski obywateli Ukrainy o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, ale nie będą oni spełniać przesłanek udzielenia tego zezwolenia (uzasadnienie celu pobytu w Polsce, dłuższego niż 3 miesiące) lub zajdą niektóre przesłanki uzasadniające odmowę, to takim osobom będzie udzielane zezwolenie na pobyt czasowy na okres 1 roku, licząc od dnia wydania decyzji. [Art. 1 pkt 22 nowelizacji].

Przedłużenie ważności dokumentów pobytowych
W nowelizacji ujednolicono termin przedłużenia ważności podstaw legalnego pobytu oraz dokumentów pobytowych obywateli Ukrainy, który we wszystkich przypadkach kończy się dnia 24 sierpnia 2023 r. Dotyczy to:
– wiz krajowych,
– zezwoleń na pobyt czasowy,
– terminów na opuszczenie terytorium Polski oraz terminów dobrowolnego powrotu,
– ważności kart pobytu, polskich dokumentów tożsamości cudzoziemca,
dokumentów „zgoda na pobyt tolerowany”,
– ruchu bezwizowego, wiz Schengen, wiz i dokumentów pobytowych wydanych przez inne kraje Strefy Schengen.
UWAGA! Przepisy dotyczące przedłużenia ważności wiz krajowych i zezwoleń na pobyt czasowy wchodzą w życie z mocą wsteczną od dnia 1 stycznia 2023 r. [Art. 1 pkt 21 lit. a – e oraz art. 36 pkt 1 lit. e nowelizacji].

Zmiany dot. postępowań powrotowych
Zgodnie z nowelizacją, do dnia 24 sierpnia 2023 r. wobec obywateli Ukrainy można nie rozpoczynać (nie wszczynać) postępowania w przedmiocie zobowiązania do powrotu albo zrezygnować z dalszego prowadzenia takiego postępowania (umorzyć je), jeśli przemawia za tym ważny interes obywatela Ukrainy. Wyjątkiem od tego są sytuacje, w których takie postępowanie było wszczęte z powodu obronności lub
bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego lub interesu Polski. Pobyt tych osób będzie nieuregulowany, a więc nie będzie przysługiwać im prawo do legalnej pracy w Polsce. [Art. 1 pkt 22 nowelizacji].

Uchylenie przepisów covidowych dot. składania wniosków pobytowych, przedłużenia ważności dokumentów pobytowych, terminu opuszczenia Polski
Nowelizacja przewiduje uchylenie niektórych przepisów tzw. “ustawy covidowej” (art. 15z–15z 3 , 15z 6 , 15zd, 15zzza i 15zzzb ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z  zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych). Przepisy, które zostały uchylone przedłużały: legalny pobyt cudzoziemców w Polsce, ważność dokumentów pobytowych (np. wiza, karta pobytu) i tymczasowych zaświadczeń tożsamości cudzoziemca, termin na złożenie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy oraz termin na opuszczenie terytorium Polski i termin dobrowolnego powrotu.
UWAGA! Zmiana ta dotyczy wszystkich cudzoziemców w Polsce, nie tylko obywateli
Ukrainy. Przepisy zostaną uchylone z dniem 24 sierpnia 2023 r. Do tego czasu
trzeba podjąć kroki, żeby przedłużyć legalność swojego pobytu w Polsce. [Art. 17
oraz art 36 pkt 5 nowelizacji]
.

W związku ze zmianami specustawy podpisanymi dnia 25.01.2023 jesteśmy w trakcie AKTUALIZOWANIA treści portalu. Niektóre treści mogą być nieaktualne.

У зв’язку зі змінами до спецзакону про біженців з України, підписаного 25.01.2023 ми перебуваємо в процесі ОНОВЛЕННЯ контенту нашого порталу, тому на даний момент. деяка інформація може бути неактуальною.

Due to the amendments to the special act signed on 25.01.2023 we are in the process of UPDATING the content of the portal. Some content may be out of date.