Według specustawy wyjazd obywatela Ukrainy z Polski na okres powyżej 1 miesiąca pozbawia go uprawnień. Czy mogę wyjechać do Ukrainy lub UE tylko na 30 dni w okresie 18 miesięcy? Czy w przypadku przekroczenia limitu 30 dni stracę pomoc finansową czy legalny pobyt w Polsce?

Zgodnie z art. 11 ust. 2 „specustawy”, wyjazd obywatela Ukrainy z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres powyżej 1 miesiąca pozbawia go uprawnienia, o którym mowa w art. 2 ust. 1.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 „specustawy”, obywatel Ukrainy, o którym mowa w tym przepisie, przebywa w Polsce legalnie przez okres 18 miesięcy licząc od dnia 24 lutego 2022 r. 

Tym samym obywatel Ukrainy przebywający w Polsce legalnie na podstawie „specustawy”, który wyjedzie z Polski na ponad jeden miesiąc, traci legalny pobyt w Polsce przyznany na mocy tej ustawy. Nie przysługuje mu zatem już prawo do opieki medycznej oraz świadczeń i pomocy społecznej, które są powiązane z tym pobytem. Ma on jednak nadal prawo do pracy w Polsce, jeśli jego pobyt w Polsce jest zgodny z przepisami (legalny). 

Nie ma podstaw, by twierdzić, że obywatel Ukrainy nie może opuścić Polski łącznie na dłużej niż 30 dni w trakcie całych 18 miesięcy. Art. 11 ust. 2 „specustawy” należy rozumieć jako odnoszący się do jednorazowego wyjazdu z Polski. Tym samym, aby zachować legalny pobyt w Polsce na podstawie „specustawy” oraz uprawnienia z nim powiązane, każdy wyjazd obywatela Ukrainy poza Polskę nie powinien trwać dłużej niż 1 miesiąc. 

W art. 11 ust. 2 „specustawy” nie określono kierunku wyjazdu z Polski. Należy zatem uznać, że przepis ten znajduje zastosowanie niezależnie od tego, dokąd wyjechał obywatel Ukrainy (a zatem także do innych państw UE). 

Obywatel Ukrainy posiadający PESEL UKR nie jest zobowiązany przebywać w Polsce. Może w każdym czasie opuścić Polskę w wybranym kierunku. Jeśli jednak obywatel Ukrainy chce korzystać z uprawnień wynikających z „specustawy”, nie powinien opuszczać Polski na dłużej niż jeden miesiąc. 

Należy pamiętać, iż obywatel Ukrainy, który przebywa w Polsce na podstawie „specustawy”, jest uznawany za osobę korzystającą z ochrony czasowej. Co zasady, obywatele Ukrainy mają swobodę wyboru kraju, w którym chcą korzystać z ochrony czasowej. Z uprawnień wynikających z ochrony czasowej można jednak korzystać tylko w jednym państwie UE.  

Podstawa prawna (22.04.2022):

1.„Specustawa”, czyli ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, art. 2 ust. 1 i 6, art. 11 ust. 2 i art. 22 ust. 1 pkt 2.

2. Decyzja wykonawcza Rady (UE) 2022/382 z dnia 4 marca 2022 r. stwierdzająca istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy w rozumieniu art. 5 dyrektywy 2001/55/WE i skutkująca wprowadzeniem tymczasowej ochrony, motyw 15 i 16.